စစ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်မြေမြုပ်မိုင်းပြဿနာ

မြေမြုပ်မိုင်းသမိုင်းအစဉ် မြေမြုပ်မိုင်းကို ဆွန်မင်းဆက်စိုးမိုးစဉ်ကာလ ၁၂၇၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ပိုင်းမြို့တစ်မြို့ကို ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ထားသော မွန်ဂိုတို့အား ပြန်လှန်တိုက်ခိုက်ရာ၌ စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထိုမိုင်းကို တီထွင်ဖန်တီးခဲ့သူမှာ ၁၃ ရာစု တရုတ်နိုင်ငံသား လျူချန်ရှာဖြစ်သည်ဟုဆိုသည်။ ဥရောပတွင်မူ ပထမဆုံးမြေမြုပ်မိုင်းကို စပိန်စစ်သားတစ်ဦးဖြစ်သော ပီဒရိုနဗာရို (၁၅၂၈ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်)က တီထွင်ဖန်တီးခဲ့ပြီး ၁၆ ရာစုအစပိုင်းတွင် အီတလီရဲတိုက်များဝန်းကျင်တစ်ဝိုက် စတင်မြှုပ်နှံအသုံး ပြုခဲ့သည်။ ၁၅၇၃ ခုနှစ်၌ ဂျာမနီနိုင်ငံ၊ သြစဘတ်မြို့တွင် ဂျာမန်စစ်အင်ဂျင်နီယာတစ်ဦးဖြစ်သော ဆင်မြူယယ် ဇင်မာမန်းဆိုသူက အလွန်ပြင်းထန်ထိရောက်သော ဖလက်ဒါမိုင်း (Fladdermine) အမည်ရှိ မိုင်းတစ်လုံးကို  တီထွင်ခဲ့ပြီး အဓိကခံတပ်ကြီးများတွင် ၁၈၇၀ ပြည့်နှစ်များအထိ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၁၈ ရာစု ဥရောပစစ်ပွဲများစွာတွင် လက်လုပ်မြေမြုပ်မိုင်းများနှင့် ထောင်ချောက်မိုင်းများကိုသာ အသုံး ပြုခဲ့ပြီး အမေရိကန်တော်လှန်ရေးစစ်နှင့် […]

Read More →
မြေမြုပ်မိုင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ

ပြည်တွင်းစစ်၏ နောက်ဆက်တွဲအကျိုးဆက်အဖြစ် မြေမြုပ်မိုင်းဒဏ်ကို မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းက ခံခဲ့ရ၊ ခံနေရဆဲနှင့် ခံနေရဦးမည့်အနေအထားတွင် ရောက်နေပေသည်။ မြေမြုပ်မိုင်းကို တပ်မတော်သာမက တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကလည်း သုံးစွဲကြသဖြင့် ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားရာ ပြည်နယ်များနှင့်တိုင်းဒေသကြီးတို့ တွင် သေကြေထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်နေလေသည်။ ထို့ပြင် လက်ရှိအနေအထားအရ ပြည်တွင်းစစ် ရပ်စဲမည့်အလားအလာသည်လည်း အားမကောင်းလှသည်ဖြစ်၍ မြေမြုပ်မိုင်းအသုံးပြုမှုသည် လုံးဝရပ်ဆိုင်းသွား မည်ဟု ကံသေကံမပြောနိုင် မည် မဟုတ်သေးပေ။ အကယ်၍ ‘လူကို ထိခိုက်စေသော မိုင်းများ အသုံးပြုခြင်း၊ သိုလှောင်ထားခြင်း၊ ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့်လွှဲပြောင်းခြင်းတို့ကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် ထိုမိုင်းများ ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်းဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်’ကို လက်မှတ်မထိုးသေးပါက မြေမြုပ်မိုင်းများ အသုံးပြုမှုသည် တရားဝင်ရပ်တန့်သွားရန် ခက်ခဲနေဦးမည် ဖြစ်ပါသည်။ စင်စစ်ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် လက်နက်စွန့်ခြင်း၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲခြင်းတို့ကို အဓိက ထားဆောင်ရွက်ရုံဖြင့် အထမမြောက်နိုင်ကြောင်း လူထုက ရိပ်မိသိရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ […]

Read More →
မီဒီယာ၊ လွတ်လပ်စွာရေးသားထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ

မီဒီယာ၏ သဘောသဘာဝ မီဒီယာဟူသည်မှာ လူထုဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်း ၏ နည်းလမ်းများပင် ဖြစ်သည်။ မီဒီယာအမျိုးမျိုးအစားစား မီဒီယာကို အဓိကအားဖြင့် ပုံနှိပ်၊ အသံလွှင့်နှင့် အင်တာနက်အမျိုးအစားများအနေဖြင့် ခွဲခြားတွေ့မြင်နိုင် သည်။ ပုံနှိပ်မီဒီယာတွင် သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းနှင့် အခြားထုတ်ဝေဖြန့်ချိမှုများ ပါဝင်ပြီး ရှေးအကျဆုံး အမျိုးအစားဖြစ်သော်လည်း ယနေ့ထိတိုင် လူအများ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည်။ အသံလွှင့်မီဒီယာတွင် ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှုနှင့်ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုတို့ ပါဝင်ပြီး ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များမှ စတင်တွင်ကျယ်လာခဲ့သည်။ ပင်မရေစီးမီဒီယာအမျိုးအစားထဲတွင် မကြာသေးမီ ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း သတင်းနည်းပညာ ပေါက်ကွဲမှုနှင့်အတူ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပေါ်ထွက်လာသော နောက်တိုးမီဒီယာအမျိုးအစားမှာ အင်တာနက်မီဒီယာ ဖြစ်သည်။ ယင်းတွင် ဘလော့(ဂ)များ၊ ဝက်ဘ်ဆိုက်များနှင့် လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာများ ပါဝင်ကာ လူထု ကြားသို့ တစ်ဟုန်ထိုး တိုးဝင်ပျံ့နှံ့လာကာ မူလပင်မရေစီးမီဒီယာများ၏ အနာဂတ်ရေရှည်တည်တံ့မှုကိုပင် ခြိမ်းခြောက်လာ […]

Read More →
မီဒီယာမြင်းစီးကြမယ်ဆိုရင်

ဆိုရိုးတစ်ခုကတော့ “ကိုယ် စီးတဲ့မြင်းကို အထီ မှန်း အမမှန်း မသိဘူး” လို့ ဆိုပါတယ်။ တကယ်တော့ မြင်းစီးသူဟာ ခရီးရောက်ဖို့ကိုပဲ ရည်ရွယ်တဲ့ ခရီးသည် သက်သက်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်စီးတဲ့မြင်းဟာ အထီးလား၊ အမလား သိစရာမလိုလောက်ပါဘူး။ အရေးကြီးတာက သန်စွမ်းပြီး လမ်းကြောင်းမှန်အတိုင်း သွားနိုင်တဲ့မြင်း ဖြစ်ဖို့ပဲ မဟုတ်လား။ ဒါပေမဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်မှာတော့ မီဒီယာသမားတွေရော မီဒီယာသုံးစွဲသူတွေပါ ကိုယ်စီး နေတဲ့ မြင်းကို အထီးလား၊ အမလား ခွဲခြားသိရုံတင်မကဘဲ တခြားသိသင့်သိထိုက်တာတွေပါ သိရမယ်လို့ ပြောရတော့မှာပါပဲ။ ခုတလော ပူညံပူညံဖြစ်နေတာတွေကို နားစွင့်ကြည့်တော့ သတင်း(News)နဲ့ သတင်းအချက်အလက် (Information)ကို ရောထွေးနားလည်နေကြသလို သတင်းမီဒီယာသမားတွေကိုယ်တိုင်က သတင်းအချက် အလက်တွေကို လက်လှမ်းမီရေး(Access to Information)ဟာ သူတို့ရဲ့သီးခြားရပိုင်ခွင့်(Exclusive Rights) လို့ ထင်နေကြတာပါပဲ။ […]

Read More →
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial